İnceleme

Dişil öfkenin çiçeklendiği: Ariana Grande’den Petal

Ariana Grande’nin yeni stüdyo albümü Petal, dinleyicilerinin pek alışık olmadığı sakin, kontrollü vokalleri ve hafife alınamayacak öfkesiyle çıkageldi.
post image

Önceki albümü Eternal Sunshine’ın kırgın ama umutlu havasından keskin bir dönüşle ayrılan bu çalışma, sanatçının “biraz vahşi” diye tanımladığı içgüdülerini merkeze alıyor. Şarkılar baştan sona dinlendiğinde ise sanatçının yıllardır içinde tuttuğu kadınsı öfkesini, müziğinin en karanlık ve deneysel formuna dönüştürdüğü anlaşılıyor.

Kaldırımda ezilen bir çiçeğin haykırışı

Albümün ismi ve konsepti, koparılıp kaldırımda ezilmeye çalışılan bir çiçeğin hikâyesinden geliyor. Yavaşça ama kasıtlı biçimde koparılırken bile güzel kalmaya çalışan bir çiçeğin öfkesiyle örülü bu albüm boyunca Grande, sesini bilinçli olarak sınırlı kullanıyor. Fısıltıya yakın bir tınıyla söyledikleri, anlatmak istediği öfkeyle tezat oluştursa da dinleyicide rahatsız edici bir gerilim yaratmayı başarıyor. “Kızgın Ariana, en iyi Ariana’dır” diyen Rolling Stone, bu yeni sesi “filtresiz öfke” olarak nitelendiriyor ve onun bu hâlinin kariyerinin en güçlü anlarından biri olduğunu da vurguluyor.

“Petal” klibi: bedenin sahnede yargılanması

Albümün en tartışmalı ve çarpıcı yapıtaşı belki de “Petal” şarkısının klibi. Ariana’nın Pepper isimli bir kurmaca karakteri canlandırdığı video, müzik endüstrisinin hak ihlalleriyle örülü değerlendirme süreçlerine ayna tutuyor. Klip boyunca Pepper isimli genç kadın, erkek yapımcılar tarafından fiziksel görünüşü üzerinden acımasızca eleştiriliyor.

Video klipte görünen seçme (audition) belgelerinde yer alan “Birkaç kilo versen iyi olur”, “Pazarlanamaz”, “Çekici değil” gibi cümleler, kadın sanatçıların yeteneklerinden önce bedenleri üzerinden yargılandığını açıkça ortaya koyuyor. Klibin sonunda Pepper’ın testereyle yapımcılardan intikam alması, tüm bu baskılara karşı bir başkaldırıyı temsil ediyor. “Kurtaracak birine ihtiyacım yok / Kurban değilim” dizeleri de bu mesajı pekiştiriyor.

Sözlerde iki katmanlı anlatı

Petal’ın en güçlü yanlarından biri, şarkı sözlerinin neredeyse tamamının iki farklı şekilde okunabilmesi. Nitekim eleştirmenler de her şarkının hem başarısız bir ilişki hikâyesi olarak okunabileceğini hem de bir idol ile hayranları arasındaki toksik bağı işaret edebileceği fikrinde ortaklaşıyor.

hate that i made u love me” adlı, Billboard listelerinde 1 numaraya yükselen şarkıda, “Taç mı giydin, bedenimi mi ödünç aldın” dizeleri hem eski bir sevgiliye hem de bedenini ve özel hayatını sahiplenen hayranlara ve medyaya gönderme yapıyor. “Bütün bu dedikodular beni iyi besliyor” gibi dizeler de magazin endüstrisinin kadın sanatçıları nasıl tükettiğine dair keskin bir yorum sunuyor.

Rihanna örneği: aynı sistemin diğer kurbanı

Petal’daki bu isyan, müzik endüstrisinin kadın bedeni üzerindeki baskısını gözler önüne sererken eşzamanlı olarak benzer bir başka tartışma da gündeme geldi. Yıllar sonra sahnelere dönen ve Jay-Z’nin konserine konuk olan Rihanna, “Run This Town” ve “Bitch Better Have My Money” şarkılarını söyledi. Magazin ise onun “doğum sonrası kilolarını” ve “enerjisiz performansını” eleştirmeyi tercih etti. Bir hayranın viral olan “Oysa Rihanna sıradan bir erkek sanatçı gibi şarkısını söyledi ve sahneden indi” yorumu, bu çifte standardı tam olarak özetledi.

Testerelerden çiçeklere

Denebilir ki Ariana Grande, Petal ile sanatını bir savaş alanına dönüştürüyor. Klibin sonunda Pepper karakterinin testeresiyle yapımcıları “temizlemesi”, bir kadının bedeni üzerinden kurulan tüm tahakküm ilişkilerine karşı verdiği sessiz ama ölümcül savaşın metaforu. Bu öfke, Rihanna’nın sahneye çıkıp sadece şarkısını söylediği için “tembel” ilan edilmesiyle aynı kökten besleniyor.

Müzik endüstrisi yıllardır kadınlardan “çok şey” istiyor ve bu eril tahakküm artık apaçık ortada. Zayıf ol ama kemiklerin görünmesin. Çılgınca dans et ama nefesin bir an olsun kesilmesin. Öfkelenebilirsin ama sessizce. Petal, işte tam da bu paradoksların ortasında açan bir çiçek. Ve Ariana, çiçeğiyle kadınların yalnızca bir “göz zevki” olarak görüldüğü bir sektörde kendi sesini ve bedenini inşa etmenin mümkün olduğunu gösteriyor.

İlgili Yazılar
Development by Bom Ajans